Wat je moet weten over de verkiezingen op zondag 9 juni

Op zondag 9 juni trekken we voor de eerste keer dit jaar naar de stembus. Hier vind je een antwoord op veelgestelde vragen.

Dit jaar is een bijzonder verkiezingsjaar want voor de eerste keer in de geschiedenis van ons land moeten jongeren van 16 en 17 jaar stemmen voor het Europees parlement. Dat brengt het totaal aantal eerste kiezers op 1 miljoen!

Maar stemmen, of het nu voor de eerste keer is of niet, daar komt heel wat bij kijken. Je kan je maar best goed voorbereiden.

Op zondag 9 juni stemmen we voor de Federale, Regionale en Europese verkiezingen. Voor elk van de drie verkiezingen moet je apart stemmen, maar wel op dezelfde locatie op hetzelfde moment.

Wie moet gaan stemmen?

Iedereen die

  • de Belgische nationaliteit heeft op de dag waarop de kiezerslijsten worden afgesloten;
  • ingeschreven is in het Belgisch bevolkingsregister van een Belgische gemeente op de dag waarop de kiezerslijsten worden afgesloten;
  • tenminste 18 jaar oud is op de dag van de verkiezingen
    • Voor de Europese verkiezingen moeten jongeren vanaf 16 jaar gaan stemmen.
  • niet door een rechter ontzet is uit het stemrecht op de dag van de verkiezingen.

Belgen die in het buitenland verblijven zijn kiezer voor de Kamer van volksvertegenwoordigers en kunnen stemmen voor het Europees Parlement. De Belgen die in een EU-lidstaat verblijven, kunnen voor de Europese verkiezingen stemmen op een lijst in hun land van verblijft in plaats van op een Belgische lijst. 

Wanneer krijg ik een oproepingsbrief?

Ten laatste 15 dagen voor de verkiezingen ontvang je per post jouw oproepingsbrief. 

Je kan ook digitaal, via Mijn Burgerprofiel, jouw oproepingsbrief ontvangen. Als herinnering of je kan hem ook gebruiken indien je jouw oproepingsbrief bent verloren op de dag van de verkiezingen. Het volstaat dan om de digitale uitnodiging te tonen voor je de stembus in gaat. De oproepingsbrief wordt dan niet afgestempeld maar het wordt wel geregistreerd op de aanstiplijst. 

Wat als ik hem niet ontvangen heb?

Dan kan je op zondag 9 juni van 8 uur tot 14 uur terecht bij de dienst Burgerzaken in het gemeentehuis om een duplicaat af te halen.

Waar stem je?

Op je oproepingsbrief staat de locatie van jouw stembureau. Elke deelgemeente in Sint-Laureins beschikt over een stembureau:

  • sporthal Sint-Laureins
  • sporthal Watervliet
  • CC De Meet in Sint-Jan-in-Eremo
  • Parochiezaal Waterland-Oudeman
  • Parochiezaal Sint-Margriete

Hoe laat moet je gaan stemmen?

Je kan stemmen tussen 8 uur en 14 uur. Op jouw oproepingsbrief staat er een richtuur, gelieve jou hier zoveel mogelijk aan te houden om (lange) wachtrijen te vermijden.

Stem ik op papier of digitaal

In groot Sint-Laureins wordt er op papier gestemd.

Ik kan niet gaan stemmen, wat nu?

Als je niet kan gaan stemmen, bijvoorbeeld door ziekte, examens of omdat je moet werken, dan heb je twee opties:

  1. Je kan de reden voor je afwezigheid meedelen aan een vrederechter die oordeelt of ze geldig is.
  2. Je kan een volmacht geven aan een andere kiezer.

Als je zonder geldige reden niet gaat stemmen, kan je een boete krijgen.

Volmacht

Je kan een volmacht geven aan een andere kiezer. Dit moet een kiezer zijn die op dezelfde kandidaten kan stemmen als de kiezer die volmacht geeft. Je kunt slechts voor 1 persoon volmachtkrijger stemmen. 

Hiervoor moet je een volmachtformulier of een verklaring op eer invullen. Het volmachtformulier kan je afhalen bij de dienst Burgerzaken in het gemeentehuis of online downloaden via de website van Binnenlandse Zaken.

Als volmachtkrijger stem je eerst in jouw eigen stembureau. Daarna ga je stemmen in het stembureau dat op de oproepingsbrief van de volmachtgever staat. Als dat een ander stembureau is dan dat van jou, dan moet je dus in 2 stembureaus gaan stemmen. 

Hieronder vind je een overzicht in welke gevallen je een volmacht kan geven.

Overzicht redenen volmacht .pdf161,9 Kb(pdf)

Hoe stem ik geldig?

Blanco stemmen

Blanco stemmen wordt, net zoals ongeldige stemmen, niet in rekening gebracht bij de verdeling van de zetels tussen de lijsten. Vaak wordt gezegd dat deze stemmen naar de meerderheid gaan, maar dit klopt niet.

Maar een kiezer die zich onthoudt of of ongeldig stemt, geeft onrechtstreeks wel meer gewicht aan de uitgebrachte stemmen omdat het aantal geldig uitgebrachte stemmen vermindert. 

Wanneer is mijn stem ongeldig? 

  • Als je voor de verkiezing van een bepaald parlement stemt voor kandidaten van verschillende lijsten. 
    • Je mag bijvoorbeeld wel op kandidaten van lijst A stemmen voor de regionale verkiezingen en op kandidaten van lijst B voor de Europese, ...
  • Als je op het stembiljet schrijft, tekent, krabbelt, een gemaakte keuze op een andere manier corrigeert of het stembiljet beschadigt. Je mag ook enkel het rode potlood gebruiken dat het in het stemhokje ligt, geen eigen stylo, ...

Wat als ik mij vergist heb?

Heb je een fout gemaakt? Verlaat je stemhokje en geef het stembiljet aan de voorzitter van jouw stembureau. Je ontvangt een nieuwe stembiljet en het foutieve wordt onmiddellijk vernietigd. 

Waarom moet ik gaan stemmen?

Jouw stem bepaalt mee  onze democratie. Door te gaan stemmen, bepaal jij welke personen jou gaan vertegenwoordigen in de verschillende parlementen. Je werkt op basis van je eigen waarden en principes. Zo heb je een invloed op de beslissingen die genomen worden, en die gevolgen hebben voor jouw dagelijkse leven en dat van de mensen om je heen.

Hoe weet ik voor wie ik moet stemmen?

Er is heel wat informatie beschikbaar:

  • Via de websites, sociale media en folders van de politieke partijen;
  • Heel wat jongerenorganisaties publiceren links en samenvattingen (WatWat, De Ambrassade, ...);
  • Via het nieuws en de krant;
  • Via bepaalde applicaties.

Fake news

Let wel op voor fake news of nepnieuws dat je zeker via de sociale media zal aantreffen. Het is belangrijk dat je kritisch bent en heel wat vragen stelt:

  • Wie is de auteur van dit bericht?
  • Wat wil men hiermee bereiken?

Als je twijfelt over de echtheid van een bericht, deel of like het dan niet maar gebruik een fact-checking tool zoals bijvoorbeeld de VRT ter beschikking stelt. Vergelijk verschillende bronnen en spreek over je vragen.

In ontvangst nemen van getuigen voor stem- en telbureaus kieskanton Eeklo

De voorzitter van het kieskanton Eeklo (Eeklo, Maldegem en Sint-Laureins) heeft bekendgemaakt dat hij op 28 mei 2024  tussen 14 uur en 16 uur de aanstelling van de getuigen door politieke partijen voor stem- en telbureaus voor het kanton Eeklo in ontvangst zal nemen in het 'Jeneverhuis' (Van Hoorebekeplein 2-4, 9900 Eeklo).

De politieke partijen kunnen dan, indien ze dat wensen, voor de stembureaus en telbureaus van het kanton Eeklo kandidaat-getuigen voordragen.

Voor het voordragen van getuigen moeten de daarvoor voorziene formulieren van Binnenlandse Zaken gebruikt worden. 

Inzage en/of bezwaar tegen de kiezerslijst

Iedereen kan zich, tot de twaalfde dag voor de dag van de verkiezingen, wenden tot de dienst Burgerzaken om de kiezerslijst in te kijken.

Iedereen die ten onrechte is ingeschreven, geschrapt of weggelaten, kan hiertegen beroep aanteken bij het college van burgemeester en schepenen.

Gepubliceerd op woensdag 8 mei 2024 om 14:25