We staan hier net buiten het dorp van Sint-Margriete. Wat vandaag een deel van de Sint-Margrietestraat is, was vóór de fusie van 1977 de Sint-Lievenspolderdijk. Op deze weg lacht het verleden van Sint-Margriete ons toe.
Centraal op de foto zien we links van de weg het eerste klooster van Sint-Margriete, met daarnaast de meisjesschool. Het werd gebouwd rond 1865, ongeveer in dezelfde periode waarin de kasseiweg werd aangelegd. Toen de franciscanessen van Evergem in 1935 een nieuw klooster en een nieuwe meisjesschool bouwden op het Kerkplein, vlak naast de kerk, verloor het oude klooster zijn functie en ook de klaslokalen werden wat later gesloopt.
Kijken we wat verder naar rechts op de foto, dan zien we in de verte de molen van Sint-Margriete. Die molen werd gebouwd in 1876 door molenaar Franciscus Baeyens. Laten we even tot daar wandelen. Eigenlijk stond de Sint-Margrietse molen van de familie Baeyens vroeger aan de andere kant van het dorp, vlak bij de Nederlandse grens. Baeyens kreeg echter ruzie met een andere molenaarsfamilie en die molen werd verplaatst naar Sint-Kruis in Zeeuws-Vlaanderen.
Baeyens liet het niet aan zijn hart komen en bouwde hier langs de Sint-Lievenspolderdijk een nieuwe stenen graanwindmolen. Lang heeft die molen echter niet gedraaid. Op 10 mei 1914 brak er tijdens een storm brand uit en de molen ging verloren. Hij werd daarna niet meer heropgebouwd. De romp werd afgeknot en kreeg een nieuwe bestemming als bergplaats. Het restant staat er vandaag nog altijd.
Bijna rechtover de molen vinden we het vroegere weeghuis met de openbare weegbrug. Het geheel werd opgericht en gefinancierd door een plaatselijke graanhandelaar en een aantal landbouwers. Iedereen die handel dreef, kon er tegen betaling zijn goederen laten wegen. Dat gebeurde door de aangestelde weger, die naast de weegbrug woonde. Het weeghuis en de weegbrug bleven in gebruik tot 1990. Daarna werd het geheel gerenoveerd en ingericht als infosite. Je moet binnen echt eens een kijkje nemen.
Maar waar we hier wandelen ligt nog een oudere geschiedenis verborgen. We staan hier namelijk in het centrum van het verdwenen stadje Roeselare. Wat velen niet weten is dat dit stadje en het zeer nabije Sint-Margriete twee afzonderlijke dorpen waren. Roeselare werd gesticht door een wereldlijke heer, Gozewijn van Roeselare en dat konden de abdijen, grootgrondbezitters in de streek, niet zomaar laten begaan. Prompt stichtten ze Sint-Margriete, minder dan vijf jaar later.
In de dertiende eeuw kreeg de Gentenaar Gozewijn van Roeselare van gravin Johanna van Constantinopel een stuk grond in leen in deze streek. Hij stichtte hier het dorp Nieuw-Roeselare, met een kerk, een kasteel en een molen. Het plaatsje kreeg zelfs beperkte stadsrechten en werd vermeld als een zogenaamde smalstad, een kleine stad. Het stadje hield het echter niet lang vol. Tijdens de zware stormvloed van 1375 werd het volledig verwoest en nooit meer heropgebouwd.
